AİHS 2. Madde

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 2. maddesi ile ilgili kısa bilgi

 

"Madde 2: Yaşama Hakkı

1. Herkesin yaşam hakkı yasanın koruması altındadır. Yasanın ölüm cezâsı ile cezâlandırdığı bir suçtan dolayı hakkında mahkemece hükmedilen bu cezânın yerine getirilmesi dışında hiç kimse kasten öldürülemez. 

2. Öldürme, aşağıdaki durumlardan birinde kuvvete başvurmanın kesin zorunluluk hâline gelmesi sonucunda meydana gelmişse, bu maddenin ihlâli sûretiyle yapılmış sayılmaz: 

a) Bir kimsenin yasadışı şiddete karşı korunması için 

b) Usûlüne uygun olarak yakalamak için veya usûlüne uygun olarak tutuklu bulunan bir kişinin kaçmasını önlemek için

c) Ayaklanma veya isyânın, yasaya uygun olarak bastırılması için" 

 

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne göre, yaşama hakkının korunmasında devletin aktif hareketlerinin dışında, pasif davranışları, ihmâlleri ve tedbirsizlikleri de 2. madde kapsamında değerlendirilmelidir. 

YAŞAMA HAKKININ KORUNMASI İKİ TÜR YÜKÜMLÜLÜK GETİRMEKTEDİR :

2. maddenin 1. fıkrası, ilk düzenleniş biçimine göre yasal yöntem ve süreçlere uygun olmak koşulu ile kesinleşen ölüm cezâlarının uygulanmasına olanak tanıyordu. 6 numaralı ek protokolün yürürlüğe girmesi ile ölüm cezâlarının yasallığı savaş zamanı ve çok yakın savaş tehlikesi ile sınırlandırıldı. 1 temmuz 2003'te yürürlüğe giren 13 numaralı protokol ise her koşulda ölüm cezâsının uygulanmasını yasakladı.

2. maddenin 2. fıkrası, sözleşme ölüm cezâsı dışında kalan bazı uygulamalarda zorunlu olarak bazı açık kapılar bırakmıştır. Bireylerin, yasadışı şiddet olaylarına karşı korunması yakalama ve tutuklama karârlarının yerine getirilmesi, ayaklanma ve kalkışma olaylarının önlenmesi sırasında KESİN ZORUNLULUK hâlinde sözleşmenin ihlâli sayılmayacağı belirtilmiştir.

2. maddenin 2. fıkrasındaki hâllerde, amaç ile araç arasında bir denge olması gerektiği, orantısız güç kullanımının ve keyfîliğin kabûl edilemez olduğu çeşitli defâlar Mahkemece belirtilmiştir. 

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 2. maddenin 2. fıkrasının uygulanmasında dâima “orantısız güç kullanımının" var olup olmadığını değerlendirmektedir.

Share

Kaç kişi sitede?

68 ziyaretçi ve Kullanıcı yok çevrimiçi

Sorularınız ve görüşleriniz için :

Paylaş